1. Xuất thân, Gia đình & Cơ duyên đến với đam mê
Ngô Diệc Phàm sinh ngày 06 tháng 11 năm 1990 tại Quảng Châu, tỉnh Quảng Đông, Trung Quốc với tên khai sinh ban đầu là Lý Gia Hằng. Tuổi thơ của anh không trải qua trọn vẹn sự êm đềm khi cha mẹ ly hôn từ sớm. Anh theo mẹ di cư sang Vancouver, British Columbia, Canada khi mới 10 tuổi. Sau khi cha mẹ tan vỡ, anh đổi họ theo họ mẹ và chính thức mang tên Ngô Diệc Phàm, lấy tên tiếng Anh là Kris Wu. Việc thay đổi môi trường sống liên tục giữa Trung Quốc và Canada đã tạo nên ở anh một sự khép kín nhất định nhưng đồng thời cũng nuôi dưỡng khả năng thích nghi linh hoạt cùng vốn ngoại ngữ đa dạng bao gồm tiếng Trung phổ thông, tiếng Quảng Đông, tiếng Anh và sau này là tiếng Hàn.
Thời niên thiếu tại Canada, niềm đam mê lớn nhất của Ngô Diệc Phàm không phải là nghệ thuật mà là bóng rổ. Với chiều cao vượt trội đạt mức 1m87 khi mới ở độ tuổi thiếu niên, anh từng là đội trưởng đội bóng rổ của trường Trung học Sir Winston Churchill và ước mơ trở thành một cầu thủ bóng rổ chuyên nghiệp thi đấu tại giải NBA. Tuy nhiên, một chấn thương nghiêm trọng ở chân cùng những định hướng mới từ gia đình đã buộc anh phải gác lại giấc mơ sân cỏ.
Năm 2007, khi mới 17 tuổi, cơ duyên nghệ thuật bất ngờ gõ cửa đời anh. Ngô Diệc Phàm tham gia cuộc thi tuyển chọn toàn cầu SM Global Audition tại Vancouver do tập đoàn giải trí hàng đầu Hàn Quốc SM Entertainment tổ chức. Dù tham gia với tâm lý thử sức, nhưng với gương mặt tỉ lệ vàng, chiều cao ấn tượng cùng khí chất cuốn hút, anh đã ngay lập tức lọt vào mắt xanh của các chuyên gia săn tìm tài năng. Vượt qua hàng ngàn thí sinh, anh chính thức trở thành thực tập sinh của SM Entertainment và một mình lên đường sang Seoul, bước vào hành trình khắc nghiệt để chinh phục giấc mơ âm nhạc chuyên nghiệp.
2. Chặng đường Khởi đầu & Những bước đi chập chững đầu tiên
Giai đoạn thực tập tại SM Entertainment là thử thách cực kỳ gian khổ đối với Ngô Diệc Phàm. Không có nền tảng bài bản về vũ đạo hay thanh nhạc từ nhỏ, anh phải nỗ lực gấp đôi các thực tập sinh khác. Những buổi tập kéo dài 14-16 tiếng mỗi ngày, sự khác biệt về ngôn ngữ, văn hóa cùng áp lực đào thải tàn khốc của lò đào tạo K-pop đã rèn giũa nên một Ngô Diệc Phàm kiên cường. Anh trải qua hơn 4 năm rèn luyện khắt khe, từng bước nâng cao kỹ năng rap, vũ đạo và thần thái biểu diễn trên sân khấu.
Tháng 04 năm 2012, Ngô Diệc Phàm chính thức ra mắt công chúng với nghệ danh Kris, đảm nhận vị trí trưởng nhóm (leader) kiêm rapper chính của EXO-M – nhóm nhỏ hướng đến thị trường Trung Quốc thuộc dự án nhóm nhạc nam EXO. Ngay khi vừa xuất hiện trong các teaser giới thiệu, Kris đã gây sốt toàn châu Á bởi vẻ đẹp nam tính, thần thái như “xé sách bước ra” của một nam thần truyện tranh. Bài hát ra mắt “Mama” cùng album tiếp theo đã gặt hái thành công vang dội tại cả Hàn Quốc và Trung Quốc.
Với vai trò trưởng nhóm EXO-M, Ngô Diệc Phàm chứng tỏ khả năng lãnh đạo, là cầu nối ngôn ngữ và văn hóa giữa các thành viên Trung Quốc và Hàn Quốc. Năm 2013, siêu phẩm “Growl” bùng nổ toàn cầu, đưa EXO lên đỉnh cao của làn sóng Hallyu thế hệ thứ 3. Hình ảnh một thủ lĩnh lạnh lùng, phong cách cuốn hút trên sân khấu đã giúp Ngô Diệc Phàm sở hữu lượng người hâm mộ vô cùng đông đảo. Tuy nhiên, đằng sau ánh hào quang rực rỡ đó là những mâu thuẫn âm ỉ về lịch trình làm việc kiệt sức, sự phân biệt đối xử và định hướng phát triển cá nhân bị kìm hãm bởi công ty quản lý.
3. Hành trình Sự nghiệp Đỉnh cao & Các mốc son rực rỡ
3.1. Giai đoạn bứt phá ngoạn mục & Cột mốc nổi tiếng
Tháng 05 năm 2014, Ngô Diệc Phàm gây chấn động ngành giải trí châu Á khi chính thức đệ đơn kiện SM Entertainment đòi chấm dứt hợp đồng độc quyền và trở về Trung Quốc phát triển sự nghiệp cá nhân. Đây được xem là một bước ngoặt mạo hiểm nhưng đã mở ra thời kỳ bùng nổ quyền lực của anh tại thị trường tỷ dân.
Trở về quê nhà, Ngô Diệc Phàm nhanh chóng trở thành cái tên được các đạo diễn và nhãn hàng săn đón hàng đầu. Anh khởi đầu sự nghiệp điện ảnh bằng vai nam chính trong bộ phim “Tái Sinh Duyên” (Somewhere Only We Know – 2015) do Từ Tịnh Lôi làm đạo diễn. Phim gặt hái doanh thu hơn 280 triệu Nhân dân tệ tại phòng vé Trung Quốc, khẳng định sức hút thương mại khổng lồ của cái tên Ngô Diệc Phàm. Bản nhạc phim “Thời Gian Nấu Mưa” (Time Boils The Rain) do anh thể hiện cũng càn quét các bảng xếp hạng âm nhạc lớn nhỏ.
Sự nghiệp của anh tiếp tục bứt phá khi góp mặt vào hàng loạt dự án điện ảnh bom tấn như “Lão Pháo Nhi” (Mr. Six – 2015) đóng cùng Phùng Tiểu Cương và Lý Dịch Phong. Vai diễn thiếu gia ăn chơi Đàm Tiểu飛 trong phim đã giúp anh nhận được nhiều lời khen ngợi từ giới chuyên môn, đập tan phần nào những hoài nghi về năng lực diễn xuất của một “idol đá chéo sân”.
3.2. Thời kỳ hoàng kim & Các tác phẩm/dự án/thành tích để đời
Giai đoạn 2016 – 2020 chứng kiến đỉnh cao quyền lực của Ngô Diệc Phàm khi anh được xếp vào hàng ngũ “Tứ đại lưu lượng” (bốn ngôi sao sở hữu lượng fan và sức ảnh hưởng lớn nhất Trung Quốc). Không dừng lại ở thị trường nội địa, anh vươn vòi sang Hollywood với các vai diễn trong phim hành động “xXx: Return of Xander Cage” (2017) bên cạnh Vin Diesel và “Valerian and the City of a Thousand Planets” (2017) của đạo diễn Luc Besson.
Trong lĩnh vực âm nhạc, Ngô Diệc Phàm kiên trì theo đuổi dòng nhạc Hip-hop/Trap. Năm 2017, anh phát hành đĩa đơn “Deserve” hợp tác cùng rapper đình đám Travis Scott. Ca khúc này đã tạo nên lịch sử khi leo lên vị trí số 1 trên bảng xếp hạng iTunes Mỹ, biến anh thành nghệ sĩ Trung Quốc đầu tiên đạt được thành tích này. Tiếp nối thành công, album solo đầu tay “Antares” (2018) của anh tiếp tục gây tiếng vang lớn trên trường quốc tế, mặc dù đi kèm không ít tranh cãi về phương thức tính điểm bảng xếp hạng.
Năm 2017 cũng đánh dấu bước ngoặt lớn khi anh đảm nhận vai trò giám khảo/giám đốc sản xuất trong chương trình truyền hình thực tế “The Rap of China”. Cụm từ “Bạn có Freestyle không?” của Ngô Diệc Phàm đã trở thành câu nói xu hướng bùng nổ toàn mạng xã hội. Sự am hiểu sâu sắc về dòng nhạc Hip-hop, tư duy âm nhạc hiện đại cùng khả năng định hướng thí sinh đã giúp chương trình thành công rực rỡ, góp phần đưa văn hóa Hip-hop từ thế giới ngầm bước ra ánh sáng tại Trung Quốc.
3.3. Sự chuyển mình phong cách, Vị thế trong giới & Giải thưởng danh giá
Ngô Diệc Phàm không chỉ là một ca sĩ hay diễn viên, anh còn là một biểu tượng thời trang đẳng cấp quốc tế. Anh là nam nghệ sĩ châu Á đầu tiên trở thành Đại sứ toàn cầu của thương hiệu xa xỉ Louis Vuitton, đồng thời là đại sứ của Bvlgari, Burberry cùng nhiều thương hiệu cao cấp khác. Khí chất thời trang thời thượng, phong cách ăn mặc cá tính và biến hóa linh hoạt đã giúp anh phủ sóng trên bìa tất cả các tạp chí thời trang hàng đầu như Vogue, Harper’s Bazaar, GQ, ELLE, Cosmopolitan.
Về kỹ năng chuyên môn, Ngô Diệc Phàm có sự chuyển mình rõ rệt từ phong cách K-pop thịnh hành sang chất nhạc Hip-hop mang hơi hướng Âu Mỹ, ứng dụng thành thạo Auto-tune và kỹ thuật sản xuất hiện đại. Các ca khúc như “Bát Mỳ Lớn” (Big Bowl Thick Noodle – 2019) cho thấy khả năng tự giễu bản thân và sự trưởng thành trong tư duy sáng tác, nhận được sự tán thưởng rộng rãi từ công chúng và giới chuyên môn.
Trong suốt sự nghiệp của mình, anh đã giành được hàng loạt giải thưởng uy tín như: Nam diễn viên mới xuất sắc nhất tại Liên hoan phim Trung Quốc tại London, Nghệ sĩ nam xuất sắc nhất tại Mnet Asian Music Awards (MAMA), cùng vô số giải thưởng Âm nhạc Bảng xếp hạng Phong vân, QQ Music Awards.
4. Cuộc sống Đời tư, Chuyện tình cảm & Hậu trường
Sở hữu ngoại hình điển trai cùng vị thế đỉnh lưu, đời tư và chuyện tình cảm của Ngô Diệc Phàm luôn là tâm điểm chú ý của truyền thông và công chúng. Trước khi biến cố lớn xảy ra, anh từng vướng nhiều tin đồn tình cảm với các hot girl và bạn diễn trong giới giải trí. Tuy nhiên, anh luôn duy trì hình ảnh một ngôi sao độc thân quyến rũ và hiếm khi công khai mối quan hệ chính thức nào.
Về tính cách đời thường, Ngô Diệc Phàm được mô tả là người khá kín tiếng, đam mê tốc độ và thời trang. Anh sở hữu bộ sưu tập siêu xe đắt giá và từng tham gia các giải đua xe chuyên nghiệp như Porsche Sports Cup China với thành tích đáng nể. Hậu trường sân khấu, anh thể hiện là người cầu toàn, có tham vọng lớn trong việc đưa âm nhạc nhạc Trung vươn tầm thế giới.
Gia đình đóng vai trò cực kỳ quan trọng đối với anh, đặc biệt là người mẹ ruột. Mẹ anh không chỉ là người chăm sóc mà còn can thiệp sâu vào công việc quản lý, tài chính và điều hành đội ngũ làm việc của Ngô Diệc Phàm. Sự bảo bọc quá mức cùng cách quản lý mang tính gia đình này sau này được nhận định là một trong những nguyên nhân gián tiếp dẫn đến những sai lầm nghiêm trọng trong cách ứng xử và xử lý khủng hoảng của nam ca sĩ.
5. Những góc khuất, Chi tiết các Ồn ào / Scandal & Cách đối diện dư luận
5.1. Vụ án Đô Mỹ Trúc & Bê bối tình dục chấn động Châu Á năm 2021
Mùa hè năm 2021, làng giải trí châu Á chứng kiến cơn địa chấn lớn nhất lịch sử khi Ngô Diệc Phàm bị hot girl mạng Đô Mỹ Trúc (khi đó 19 tuổi) công khai tố cáo hàng loạt hành vi lệch chuẩn đạo đức và vi phạm pháp luật nghiêm trọng. Đô Mỹ Trúc tố nam ca sĩ lợi dụng danh nghĩa tuyển chọn diễn viên cho bài hát mới để dụ dỗ các cô gái trẻ, trong đó có cả vị thành niên, tham gia các buổi tiệc rượu rồi thực hiện hành vi xâm hại tình dục.
Diễn biến sự việc vô cùng kịch tính khi phía Ngô Diệc Phàm ban đầu ra sức phủ nhận hoàn toàn các cáo buộc. Nam ca sĩ đăng tải bài viết tuyên bố mạnh mẽ trên mạng xã hội Weibo rằng: “Nếu tôi có hành vi như vậy, xin mọi người yên tâm, tôi sẽ tự mình đi tù!”. Đội ngũ đại diện của anh cũng nhanh chóng gửi thư luật sư dọa kiện Đô Mỹ Trúc tội tống tiền và bôi nhọ danh dự.
Tuy nhiên, sự việc nhanh chóng vượt khỏi tầm kiểm soát khi công an quận Triều Dương, Bắc Kinh chính thức bước vào điều tra. Làn sóng phẫn nộ từ công dụng bùng nổ dữ dội. Chỉ trong vòng 48 giờ, tất cả các thương hiệu lớn như Louis Vuitton, Bvlgari, Porsche, Lancôme… đồng loạt tuyên bố chấm dứt hợp đồng đại diện với Ngô Diệc Phàm. Ngày 31 tháng 07 năm 2021, công an Bắc Kinh tạm giữ hình sự Ngô Diệc Phàm để điều tra về hành vi hiếp dâm. Ngày 16 tháng 08 năm 2021, viện kiểm sát chính thức phê chuẩn lệnh bắt giữ.
Đến tháng 11 năm 2022, Tòa án nhân dân quận Triều Dương, Bắc Kinh tuyên phạt Ngô Diệc Phàm 13 năm tù giam (11 năm 6 tháng vì tội hiếp dâm và 1 năm 10 tháng vì tội dâm ô tập thể), đi kèm hình phạt trục xuất khỏi lãnh thổ Trung Quốc sau khi chấp hành xong án phạt tù. Bản án này đã chính thức khép lại toàn bộ sự nghiệp lừng lẫy và đẩy ngôi sao đỉnh lưu hàng đầu vào vòng lao lý.
5.2. Thị phi tranh chấp hợp đồng, nghi vấn thao túng bảng xếp hạng & Án phạt thuế
Trước khi bị bắt giam, Ngô Diệc Phàm từng nhiều lần đối mặt với sóng gió dư luận. Đầu tiên là vụ kiện rùm xóm với SM Entertainment năm 2014 khi anh đơn phương phá vỡ hợp đồng. Dù sau đó hai bên đạt được thỏa thuận hòa giải vào năm 2016 (SM tiếp tục quản lý hoạt động của anh tại Hàn Quốc và Nhật Bản cho đến năm 2022), sự việc này từng khiến anh chịu làn sóng chỉ trích gay gắt từ cộng đồng người hâm mộ K-pop tại Hàn Quốc vì bị cho là kẻ phản bội.
Năm 2018, khi phát hành album “Antares”, Ngô Diệc Phàm vướng vào bê bối gian lận bảng xếp hạng (chart manipulation) tại Mỹ. Người hâm mộ của anh tại Trung Quốc bị cáo buộc sử dụng phần mềm vượt rào cản kỹ thuật để tăng lượt tải trên iTunes Mỹ, khiến các ca khúc của anh chiếm giữ 7/10 vị trí dẫn đầu, vượt qua cả các ngôi sao thế giới như Ariana Grande. Sự việc khiến Billboard và iTunes phải tiến hành rà soát, gỡ bỏ các lượt tải không hợp lệ, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến uy tín âm nhạc của anh trên thị trường quốc tế.
Chưa dừng lại ở đó, tháng 11 năm 2022, Cục Thuế thành phố Bắc Kinh thông báo Ngô Diệc Phàm bị truy thu và phạt tiền chậm nộp thuế với tổng số tiền lên tới 600 triệu Nhân dân tệ (khoảng 84 triệu USD) vì các hành vi trốn thuế thông qua việc sử dụng các công ty ma và khai khống bản chất thu nhập trong giai đoạn 2019 – 2020.
6. Phong cách cá nhân, Hoạt động hiện tại & Định hướng tương lai
Về phong cách cá nhân, Ngô Diệc Phàm từng là người tiên phong đưa xu hướng thời trang Streetwear kết hợp với các thương hiệu xa xỉ (High-street) trở nên phổ biến tại Trung Quốc. Anh sở hữu gu ăn mặc táo bạo, không ngại thử nghiệm các kiểu tóc, phụ kiện độc dị hay trang phục phi giới tính. Năng lực thời trang của anh từng được các tạp chí quốc tế ghi nhận và đánh giá cao.
Về hoạt động hiện tại, Ngô Diệc Phàm hiện đang chấp hành án phạt tù 13 năm tại nhà tù ở Bắc Kinh, Trung Quốc. Toàn bộ các tài khoản mạng xã hội cá nhân cũng như công ty quản lý của anh trên Weibo, Douyin, Instagram đều đã bị xóa bỏ hoặc phong sát vĩnh viễn. Các tác phẩm âm nhạc, phim ảnh, chương trình truyền hình có sự tham gia của anh đều bị gỡ bỏ hoàn toàn khỏi các nền tảng trực tuyến tại Trung Quốc theo quy định trừng phạt nghiêm khắc đối với “nghệ sĩ có vết nhơ” (l劣迹艺人) của Quảng Điện (Cục Quản lý Phát thanh và Truyền hình Quốc gia Trung Quốc).
Định hướng tương lai của Ngô Diệc Phàm trong ngành giải trí chính thức kết thúc hoàn toàn. Sau khi chấp hành xong án tù, anh sẽ bị trục xuất về Canada và khó có cơ hội quay trở lại hoạt động nghệ thuật tại bất kỳ thị trường nào.
7. Tình cảm của người hâm mộ & Sức hút với công chúng
Ở thời kỳ đỉnh cao, Ngô Diệc Phàm sở hữu một trong những cộng đồng người hâm mộ (fandom) đông đảo, trung thành và có năng lực tài chính mạnh mẽ nhất C-Biz với tên gọi “Meigeni”. Sự ủng hộ vô điều kiện của fan đã giúp anh duy trì vị thế số 1 về giá trị thương mại, đưa các sản phẩm âm nhạc và phim ảnh của anh liên tục lập kỷ lục doanh số.
Tuy nhiên, khi các vụ bê bối vi phạm pháp luật và đạo đức nghiêm trọng bị phanh phui, niềm tin của công chúng và đại đa số người hâm mộ đã hoàn toàn sụp đổ. Dù vẫn còn một bộ phận nhỏ người hâm mộ cực đoan cố bào chữa cho anh trong giai đoạn đầu, nhưng trước các bằng chứng pháp lý rõ ràng và bản án từ tòa án, làn sóng quay lưng và tẩy chay đã diễn ra triệt để.
Trường hợp của Ngô Diệc Phàm trở thành bài học cảnh tỉnh sâu sắc cho toàn bộ ngành giải trí Trung Quốc và châu Á về việc kiểm soát đạo đức nghệ sĩ, sự nguy hiểm của quyền lực đỉnh lưu và sự thượng tôn pháp luật, khẳng định rằng không có bất kỳ ngôi sao nào có thể đứng trên pháp luật.
8. Câu hỏi thường gặp (FAQ) về Ngô Diệc Phàm
Ngô Diệc Phàm sinh năm bao nhiêu và mang quốc tịch gì?
Ngô Diệc Phàm sinh ngày 06 tháng 11 năm 1990. Anh sinh ra tại Trung Quốc nhưng mang quốc tịch Canada.
Ngô Diệc Phàm từng là thành viên của nhóm nhạc nào?
Anh từng là thực tập sinh của SM Entertainment và ra mắt với tư cách là trưởng nhóm kiêm rapper chính của nhóm nhạc EXO-M (nhóm nhỏ của EXO) từ năm 2012 đến năm 2014.
Án phạt dành cho Ngô Diệc Phàm trong vụ án năm 2021-2022 là gì?
Ngô Diệc Phàm bị Tòa án nhân dân quận Triều Dương, Bắc Kinh tuyên phạt tổng cộng 13 năm tù giam cho các tội danh hiếp dâm và dâm ô tập thể, đồng thời sẽ bị trục xuất khỏi Trung Quốc sau khi hoàn thành án tù.
Ngô Diệc Phàm có còn hoạt động nghệ thuật được nữa không?
Không. Ngô Diệc Phàm đã bị phong sát triệt để, xóa toàn bộ tài khoản mạng xã hội và gỡ bỏ tác phẩm khỏi mọi nền tảng tại Trung Quốc. Sự nghiệp nghệ thuật của anh đã vĩnh viễn chấm dứt.
