1. Xuất thân, Gia thế & Thời niên thiếu
Anh hùng liệt sĩ Lê Thị Riêng sinh năm 1925 trong một gia đình nông dân giàu truyền thống yêu nước tại làng Vĩnh Mỹ, quận Giá Rai, tỉnh Bạc Liêu (ngày nay là xã Vĩnh Mỹ B, huyện Hòa Bình, tỉnh Bạc Liêu). Lớn lên trên vùng đất Nam Bộ giàu lòng nghĩa khí, chứng kiến cảnh đất nước bị xâm lược, nhân dân lầm than dưới ách đô hộ của thực dân Pháp, từ rất sớm, tâm hồn người thiếu nữ Lê Thị Riêng đã sớm hun đúc tinh thần tự hào dân tộc và lòng căm thù giặc sâu sắc.
Gia đình đồng ruộng vất vả nhưng cha mẹ bà luôn coi trọng việc giáo dục nếp sống đạo đức và ý chí tự lập. Ngay từ nhỏ, Lê Thị Riêng đã nổi tiếng là một cô gái thông minh, trầm tĩnh, giàu lòng nhân ái và luôn có tinh thần bênh vực những người yếu thế. Những trải nghiệm thời thơ ấu tại miền Tây sông nước đã tạo nên một bản lĩnh kiên cường, chuẩn bị cho những bước đi cách mạng đầy oanh liệt sau này.
2. Con đường Học vấn & Những bước ngoặt đầu đời
Dù hoàn cảnh gia đình không mấy dư dả, với sự nỗ lực học tập vượt bậc, Lê Thị Riêng đã thi đậu vào Trường Nữ học đường Cần Thơ (sau này là Trường Trung học phổ thông Châu Văn Liêm, thành phố Cần Thơ) – một trong những ngôi trường giàu truyền thống nhất ở miền Tây Nam Bộ thời bấy giờ. Tại đây, bà không chỉ tiếp thu kiến thức văn hóa mà còn tiếp cận với các tư tưởng tiến bộ, triết lý cách mạng thông qua các phong trào sinh viên, học sinh yêu nước.
Bước ngoặt lớn nhất trong cuộc đời bà diễn ra khi Mùa thu Cách mạng Tháng Tám năm 1945 bùng nổ. Sức nóng của phong trào tổng khởi nghĩa giành chính quyền đã lôi cuốn người nữ sinh trẻ tuổi. Quyết định xếp lại bút nghiên để dấn thân vào con đường cứu quốc, Lê Thị Riêng gia nhập Tổ chức Phụ nữ Cứu quốc tỉnh Rạch Giá, chính thức bắt đầu hành trình hoạt động cách mạng chuyên nghiệp khi mới tròn 20 tuổi.
3. Hành trình Sự nghiệp & Các mốc son chói lọi
3.1. Giai đoạn khởi đầu và những thử thách
Những năm đầu chống thực dân Pháp, Lê Thị Riêng được phân công đảm nhận nhiều nhiệm vụ quan trọng trong phong trào phụ nữ tại Miền Tây Nam Bộ. Bà lặn lội khắp các tỉnh Rạch Giá, Cần Thơ, Bạc Liêu để tuyên truyền, vận động chị em phụ nữ tham gia kháng chiến, nuôi giấu cán bộ, tiếp tế lương thực và tham gia đấu tranh chính trị. Với tác phong gần gũi, khéo léo và giàu nhiệt huyết, bà đã xây dựng được lực lượng nòng cốt rộng khắp trong tầng lớp quần chúng.
Năm 1960, Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam ra đời. Với năng lực lãnh đạo xuất sắc và uy tín cao trong phong trào quần chúng, bà Lê Thị Riêng được tín nhiệm bầu làm Ủy viên Ủy ban Trung ương Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam, đồng thời đảm nhiệm vị trí Phó Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ Giải phóng miền Nam Việt Nam. Bà trực tiếp phụ trách phong trào phụ nữ đô thị Sài Gòn – Gia Định, nơi được mệnh danh là “sào huyệt” của chính quyền Sài Gòn và quân đội Mỹ.
3.2. Hành trình cách mạng
Dưới sự lãnh đạo trực tiếp của Lê Thị Riêng, phong trào đấu tranh của phụ nữ, học sinh, sinh viên và tiểu thương tại Sài Gòn phát triển vô cùng mạnh mẽ. Bà đã khéo léo tổ chức hàng loạt chiến dịch đấu tranh đòi dân sinh, dân chủ, chống áp bức, chống lệnh quân dịch, đòi bãi bỏ các luật lệ khắc nghiệt của chính quyền tay sai.
Hệ thống cơ sở bí mật do bà xây dựng giữa lòng đô thị hoạt động hiệu quả, trở thành cầu nối vững chắc giữa căn cứ cách mạng ở chiến khu và nội đô. Những cuộc bãi công của công nhân, bãi thị của tiểu thương chợ Bến Thành, chợ Cầu Ông Lãnh và các cuộc biểu tình rầm rộ của phụ nữ đòi hòa bình đều mang đậm dấu ấn chỉ đạo tài tình, kiên quyết nhưng linh hoạt của bà.
“Tài sản” vô giá và lớn nhất mà bà Lê Thị Riêng để lại cho đời chính là di sản tinh thần vô giá: lòng yêu nước nồng nàn, tinh thần quả cảm bất khuất, sự hy sinh quên mình vì độc lập, tự do của Tổ quốc và niềm tin sắt đá vào thắng lợi cuối cùng của dân tộc.
4. Gia đình
Cuộc đời riêng của Lê Thị Riêng là một chuỗi những hy sinh thầm lặng nhưng vô cùng cao đẹp. Bà kết hôn với đồng chí Lê Văn Ba (còn có tên gọi khác là Lê Trọng Tam), sinh năm 1926, quê ở Long Xuyên. Ông từng là Phó Chủ tịch Ủy ban hành chính tỉnh Rạch Giá và là một cán bộ cách mạng kiên trung. Hai ông bà kết hôn năm 1953 và có với nhau hai người con trai là Lê Minh Chánh và Lê Chí Công. Ông Lê Trọng Tam đã anh dũng hy sinh trong một chuyến công tác vào năm 1960.
Nỗi đau thương lớn nhất đến với bà khi chồng bà hy sinh ngoài mặt trận. Biến đau thương thành hành động, bà nén giọt nước mắt, gửi hai con nhỏ cho tổ chức và đồng đội nuôi dưỡng để tiếp tục dấn thân vào chốn nguy hiểm. Dù xa con, tình mẫu tử nồng thắm luôn là nguồn động lực mạnh mẽ giúp bà vượt qua mọi gian khổ, tra tấn dã man của kẻ thù.
Cuộc đời cách mạng của bà Lê Thị Riêng hoàn toàn trong sạch, kiên trung và không có bất kỳ tranh cãi hay điều tiếng nào. Kẻ thù nhiều lần tìm cách mua chuộc, chia rẽ hoặc bôi nhọ uy tín của bà nhằm phá vỡ phong trào phụ nữ miền Nam, nhưng mọi âm mưu của chúng đều thất bại cay đắng trước bản lĩnh chính trị vững vàng và đạo đức cách mạng sáng ngời của bà.
Tháng 5 năm 1967, trong một chuyến công tác bí mật tại Sài Gòn, Lê Thị Riêng không may bị mật vụ chính quyền Sài Gòn bắt giữ. Dù bị giam giải qua nhiều nhà tù, chịu muôn vàn đòn tra tấn dã man của mật thám, bà vẫn giữ vững khí tiết cách mạng, không khai báo bất kỳ thông tin nào về tổ chức và cơ sở bí mật.
5. Triết lý sống, Danh ngôn & Đóng góp xã hội
Triết lý sống của Anh hùng liệt sĩ Lê Thị Riêng là sự tận tụy, quên mình vì lý tưởng giải phóng dân tộc và sự nghiệp bình đẳng, hạnh phúc cho phụ nữ. Bà luôn tin rằng sức mạnh của người phụ nữ Việt Nam khi được thức tỉnh sẽ là nguồn lực to lớn không gì phá vỡ nổi.
“Bắt ta thì dễ, nhưng đánh bại được tinh thần cách mạng của người phụ nữ Việt Nam thì không bao giờ!”
Đêm ngày 31 tháng 1 năm 1968 (Mùng 2 Tết Mậu Thân), phán đoán trước sự thất bại không thể tránh khỏi trước cuộc Tổng tiến công và nổi dậy của quân dân ta, kẻ thù đã hèn nhát hãm hại bà Lê Thị Riêng cùng một số đồng chí khác trên đường Hồng Bàng (Sài Gòn). Sự hy sinh oanh liệt của bà ở tuổi 43 đã trở thành biểu tượng bất tử, thổi bùng lên ngọn lửa đấu tranh của nhân dân miền Nam.
6. Thành tựu, Giải thưởng & Di sản để lại
Ghi nhận những đóng góp to lớn và sự hy sinh cao cả của bà đối với sự nghiệp giải phóng dân tộc, Đảng và Nhà nước Việt Nam đã truy tặng bà danh hiệu cao quý **Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân**.
Tên tuổi của Lê Thị Riêng đã được trân trọng đặt cho nhiều công trình văn hóa, giáo dục và tuyến đường giao thông trọng điểm trên khắp cả nước, bao gồm Công viên Lê Thị Riêng tại Quận 10 (TP.HCM), Trường THCS Lê Thị Riêng, cũng như các con đường mang tên Lê Thị Riêng tại TP.HCM, Bạc Liêu và nhiều tỉnh thành khác.
7. Câu hỏi thường gặp (FAQ) về Anh hùng liệt sĩ Lê Thị Riêng
Anh hùng liệt sĩ Lê Thị Riêng hy sinh vào năm nào?
Bà hy sinh vào đêm ngày 01 tháng 02 năm 1968 (Mùng 3 Tết Mậu Thân) tại Sài Gòn.
Chức vụ cao nhất của Lê Thị Riêng trong tổ chức cách mạng là gì?
Bà là Ủy viên Ủy ban Trung ương Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam và Phó Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ Giải phóng miền Nam Việt Nam.
Công viên mang tên Lê Thị Riêng nằm ở đâu?
Công viên Văn hóa Lê Thị Riêng nằm tại Cách Mạng Tháng Tám, Phường 12, Quận 10, Thành phố Hồ Chí Minh.
